Ken je dat gevoel? Dat je leven soms voelt als een enorme kluwen garen?
▶Inhoudsopgave
Je zit vol met zorgen, twijfels of problemen die zo strakgetrokken zitten dat je ze met geen mogelijkheid ontwarren kunt. Paus Franciscus, de man die wereldwijd bekend staat om zijn nederigheid en warmte, heeft hier een prachtig antwoord op. Hij draagt een bijzondere devotie voor Maria, specifiek in haar titel als Untier of Knots, ofwel Ontbindster van de Knopen. Deze devotie is niet zomaar iets.
Het is een levendig en persoonlijk verhaal dat laat zien hoe geloof soms heel dichtbij en tastbaar kan zijn. Laten we duiken in de wereld van deze bijzondere Maria-verschijning en ontdekken waarom Paus Franciscus zo verbonden is met dit specifieke beeld.
De oorsprong: Een Duits schilderij en een bijzonder verhaal
Om te begrijpen waarom Paus Franciscus zo fan is, moeten we terug naar de wortels van deze devotie. Die liggen niet in Rome of Latijns-Amerika, maar in Duitsland.
Preciezer gezegd: in Augsburg. Het verhaal begint in de 17e eeuw. Een welgestelde man, Wolfgang Langenmayer, had een belofte gedaan: als zijn vrouw de gevaarlijke bevalling van hun dochter zou overleven, zou hij een schilderij laten maken ter ere van Maria.
Zijn vrouw en dochtertje overleefden, en de man hield woord. Hij besteedde een schilderij bij de kunstschilder Johann Georg Melchior Schmidtner.
Het resultaat was een meesterwerk dat nu in de kerk van Sint-Peter in Augsburg hangt. Op het schilderij zien we Maria die met een rustige, krachtige blik naar boven kijkt. In haar handen heeft ze een gouden draad waarmee ze knopen in een lang lint ontwart.
Rondom haar zijn engelen bezig met draden die in de war zijn geraakt. Het is een krachtig symbool: Maria die orde schept in de chaos.
Waarom Paus Franciscus zo’n band heeft met dit beeld
Paus Franciscus heeft deze devotie niet ontdekt tijdens een reis naar Duitsland, maar in zijn eigen achtertuin, in Argentinië.
In de jaren negentig werkte hij daar als bisschop van Buenos Aires. Hij bezocht regelmatig de kapel van de familie Skorupa, een emigrantengezin uit Oostenrijk. In die kapel hing een kopie van het beroemde Augsburg-schilderij.
Franciscus, toen nog Jorge Mario Bergoglio, voelde zich direct enorm aangetrokken tot dit beeld. Hij bad er vaak en intensief.
“Moeder, lieve Moeder, Maria Untier of Knots, ontwar de knopen in mijn leven. Help me om de problemen op te lossen die ik zelf niet meer kan ontwarren.”
De symboliek van de knopen
Later schonk hij zelf een replica van het schilderij aan de parochie van de heilige Nicolaas in Buenos Aires, waardoor de devotie zich verder verspreidde in Zuid-Amerika.
Voor Franciscus is Maria niet alleen de moeder van Jezus, maar een actieve helper in het dagelijks leven. Hij ziet haar als iemand die ingrijpt wanneer het leven te ingewikkeld wordt. Zijn favoriete gebed is dan ook een heel praktisch smeekgebed: Waarom is dit beeld zo krachtig?
Omdat iedereen knopen in zijn leven heeft. Denk aan:
- Een moeilijke relatie die vastzit.
- Een financiële crisis die onoplosbaar lijkt.
- Een ziekte die je leven overneemt.
- Eenzaamheid of depressie.
In de ogen van Paus Franciscus is er geen probleem te groot of te klein voor Maria. Net zoals een moeder een kind helpt bij het strikken van veters, helpt zij bij het ontwarren van de complexe draden van ons bestaan. Het is geen magie, maar een spirituele steun die hoop geeft.
Een devotie die de wereld over gaat
Sinds Paus Franciscus in 2013 werd verkozen, is de populariteit van de bijzondere Maria Untier of Knots devotie geëxplodeerd.
Vroeger was het vooral een lokale devotie in Zuid-Amerika en delen van Europa, maar nu zie je deze titel overal terugkomen. Op social media platforms zoals Instagram en Facebook delen mensen foto’s van het schilderij. Er zijn speciale Facebookgroepen gewijd aan deze devotie, waar mensen gebedsintenties delen.
Ook in Nederland groeit de belangstelling. Steeds meer parochies bestellen kopieën van het schilderij of beelden die deze specifieke voorstelling tonen.
Het is interessant om te zien hoe een 17e-eeuws schilderij uit Duitsland via Argentinië naar Rome is gereisd en nu wereldwijd bekend is.
Het toont de kracht van een eenvoudig, visueel symbool.
Hoe de devotie er in de praktijk uitziet
De devotie tot Maria Untier of Knots is niet ingewikkeld. Je hebt geen dure attributen nodig.
Het gaat om de intentie. Veel gelovigen dragen een klein medaillon of een gebedskaartje bij zich met de afbeelding van Maria die de knopen ontwart. Er bestaat geen officieel, door het Vaticaan goedgekeurd gebed, maar de meeste mensen gebruiken een simpel, persoonlijk gebed. Paus Franciscus zelf bidt vaak eenvoudig.
Hij vraagt Maria niet om hem te redden van verre rampen, maar om hulp bij de knopen van alledag: de irritaties, de misverstanden en de zorgen die ons hoofd bezighouden. Een veelgebruikte traditie is het “vasthouden” van de knoop.
De spirituele betekenis voor de moderne mens
Sommige gelovigen schrijven hun probleem op een stukje papier, vouwen het op en bewaren het in hun tas of bij een beeld van Maria.
Het is een tastbare herinnering dat het probleem niet langer alleen van hen is, maar dat ze het mogen delen met haar. Waarom spreekt deze devotie juist nu zo aan? Onze moderne wereld is vaak chaotisch.
We hebben te maken met constante prikkels van smartphones, een drukke baan en ingewikkelde sociale netwerken. We zoeken naar rust en helderheid.
Maria Untier of Knots staat voor het idee dat er altijd iemand is die orde kan scheppen in de chaos. Het is een boodschap van hoop. Het zegt: “Geef je problemen niet op, er is altijd een manier om ze te ontwarren, ook al zie je die zelf nu niet.”
Paus Franciscus benadrukt met deze devotie dat geloof niet abstract is. Het is niet alleen maar filosofie of theologie.
Het is iets dat je voelt en ervaart in je hart, precies daar waar de knopen zitten.
Conclusie: Een boodschap van hoop en vertrouwen
Paus Franciscus heeft met zijn persoonlijke aandacht voor Maria Untier of Knots een oude devotie nieuw leven ingeblazen. Hij toont ons dat we onze zorgen en problemen mogen delen.
Het maakt niet uit hoe complex of verwarrend je leven op dit moment lijkt. Door zijn eenvoudige voorbeeld zien steeds meer mensen de kracht van dit beeld. Of je nu in Rome, Buenos Aires of in je eigen woonkamer bent, de boodschap is universeel: er is hoop.
Er is altijd iemand die de touwtjes in handen neemt wanneer jij denkt dat je ze kwijt bent.
Dus, de volgende keer dat je je leven voelt als een onmogelijke kluwen, denk dan aan dat rustige beeld uit Augsburg. Denk aan de engelen en aan Maria die met gouden draad de boel weer op orde brengt. Het is een prachtig beeld van mededogen en moed, en een perfecte afspiegeling van de geest van paus Franciscus.